Translate this Page

Wellicht vraagt u zich nu af: Wie is Pieter Post in godsnaam? Tot voor kort had ik u het antwoord schuldig moeten blijven. Maar een wandeling langs de haagsche grachten heeft daar verandering in gebracht. Ik woon aan de rand van het centrum van Den Haag, een gebied waar hele oude en hele nieuwe architectuur elkaar afwisselt. In dit gebied liggen ook de laatste Haagsche grachten die niet gedempt zijn, zoals de Bierkade, de Dunne Bierkade, de Boomsluiterskade, de Pletterijkade, allemaal oude grachten die al zijn terug te vinden op 17e eeuwse prenten en kaarten van Den Haag. Den Haag is van oorsprong een stad van grachten en water geweest. Vele straatnamen herinneren daar nog aan, de Prinsengracht, de Brouwersgracht enz. Maar het stadsbestuur heeft in z'n wijsheid besloten in de loop van de jaren '50 van de vorige eeuw om deze grachten te dempen. Om er vervolgens in de jaren '90 van diezelfde eeuw een tramtunnel door te graven... Vandaar de lekkages, men was even vergeten dat de Prinsengracht ooit écht een gracht was. Maar goed, ik dwaal af. Mijn wandeling met de honden voerde me over de Dunne Bierkade. Een sfeervolle kade met heel veel oude grachtenpandjes uit de 18e en 19e eeuw. Over het geheel genomen zijn ze allemaal goed onderhouden. Één pand viel me echter op. Door de kleur van de stenen, zandkleurig, en door z'n ornamenten, gebeeldhouwde guirlandes onder de ramen, verder prachtig houtwerk en een statig bordes. Het oogde ouder, aanmerkelijk ouder, dan de overige panden aan de gracht. Terwijl ik stond te kijken werd ik aangesproken door de man die er bleek te wonen. Hij was aangenaam verrast dat ik zijn huis stond te bewonderen en vertelde me dat het uit de 17e eeuw dateerde en ontworpen en gebouwd was door Pieter Post. Dat was voor mij de eerste keer dat ik die naam hoorde. Het was aanleiding om eens te gaan zoeken of ik iets meer over die Pieter Post kon vinden. Wanneer had hij dit huis gebouwd en voor wie of voor wat? De resultaten van mijn zoektocht waren veel overvloediger dan ik had verwacht. Pieter Post was vanaf 1645 de Hofarchitect van Prins Frederik Hendrik en ontwierp in heel Nederland prachtige gebouwen. Na 1640 woonde Post aan de "Amsterdamse Veerkade". Een 17e eeuwse Haagse gracht die omstreeks 1900 gedempt is. Het huis is reeds lang geleden gesloopt. Zo'n beetje ieder gebouw in Den Haag wat de moeite waard was, bleek gebouwd te zijn door Pieter Post! Het pand aan de Dunne Bierkade nr 18 heeft hij in 1640/1641 gebouwd voor de stadstimmerman Claes Dircx van Balkeneynde (verre familie van onze Minister President??). Duidelijk is dat een stadstimmerman een redelijk vermogend iemand moet zijn geweest. Het stadsbestuur plaatste al haar opdrachten voor timmerwerk (in die tijd véél meer dan nu) exclusief bij haar stadstimmerman. Claes moet dus een goedlopend bedrijf hebben gehad met ongetwijfeld vele timmermannen in zijn dienst. Misschien lagen zijn werkplaatsen ook aan de Dunne Bierkade? Het water was immers praktisch voor de aanvoer van materialen. Maar voor Pieter Post moet dit slechts een 'beginnersopdracht' zijn geweest. Tenminste te oordelen aan wat hij verder heeft gebouwd. Iets later, 1642, heeft hij ook een patriciërshuis ontworpen aan de Prinsegracht voor mr Willem Dedel, advocaat en griffier van de Staten van Holland en één van de weinige rijke Hagenaars die aan deze, in 1640, gegraven Gracht ging wonen. Iets verderop bouwde hij een paar jaar later het Hofje van Nieuwkoop, dat ook nog steeds bestaat. Ook het Johan de Witthuis aan de Kneuterdijk is van Pieter Post. Toen het in 1655 gebouwd werd kreeg het die naam nog niet. De opdrachtgever was M. Hoefft, een rijk man. Johan de Witt is er in 1669 gaan wonen. Hij heeft er tot zijn dood gewoond (en dat was dus slechts 3 jaar). Het stadhuis van Maastricht is ontworpen door Post, evenals de Waag-gebouwen van Leiden (1657) en Gouda (1668). Huis Swanenburg (Halfweg), De Oostkerk (Middelburg), Kruithuis (Delft), Toren van de kerk van Buren, Kasteel Heeze (Heeze). Het gebouw voor de Staten van Holland aan het Binnenhof, dircect naast het Stadhouderlijk Paleis, ontwierp hij omstreeks 1651. Het gebouw werd tussen 1652 en 1657 gebouwd. De Eerste Kamer maakt er nu gebruik van. Samen met Jacob van Campen ontwierp Post het Mauritshuis, een stadspaleis voor Maurits van Nassau, een neef van Frederik Hendrik. Het gebouw is aan het begin van de 18e eeuw (1704) door brand beschadigd, maar na uitgebreide herstelwerkzaamheden, die tot 1720 duurden, weer in zijn oude staat teruggebracht. Pieter Post ontwierp Huis Buysero voor Laurens Buysero, adviseur van de Oranjes. Het prachtige pand aan het Toernooiveld is in de 19e eeuw afgebroken. Thans vinden we op die lokatie het Ministerie van Financiën. De Haagse Kanongieterij aan de Nieuwe Uitleg (vernietigd door de Geallieerden in maart 1945) was eveneens door Post ontworpen. Alleen de poort en een klein gedeelte van de gevelversiering zijn bewaard gebleven. Kortom heel veel historische panden in Nederland en in Den Haag in het bijzonder zijn van de hand van Pieter Post. Het zijn er teveel om te beschrijven. Er is er tot slot echter nog één die ik wil noemen, omdat het voor veel Hagenaars en toeristen een bekende plek in de binnenstad van Den Haag is: Restaurant 't Goude Hooft aan de Groenmarkt. Post was tevens de architect die Herberg 't Goude Hooft ontwierp. Deze Herberg bestond al sinds de 14e eeuw, maar zal van hout geweest zijn. Post maakte er in 1660 een indrukwekkend gebouw van. In de jaren '30 van de 20e eeuw is het gebouw van Post afgebroken, maar in vergelijkbare stijl (één venster breder) weer opgebouwd. In het restaurant is nog een oude wandschildering aanwezig. Op die wandschildering is te zien hoe Amalia van Solms opdracht geeft tot de bouw van de Oranjezaal (Paleis Huis Ten Bosch wat hij óók ontworpen heeft). Linksboven is bovendien de handtekening van Pieter Post zichtbaar. Boven de wandschildering hangen de wapens van de 7 (verenigde) Provinciën die samen de Republiek vormden. Zo kan een toevallige wandeling langs een kleine Haagsche gracht je uiteindelijk door de hele haagsche binnenstad voeren. Met hier en daar een inkijkje in de rijke historie van het Den Haag in de 17e eeuw. Als je op die plekken, voor die gebouwen, je ogen sluit voor de omringende nieuwbouw en het verkeerslawaai, kun je je even terugwanen in die tijd. Dit alles natuurlijk met dank aan Pieter Post... Olaf van 't Veer

Webdesign © Olaf van 't Veer, Den Haag